De paradox van corona

De grootste crisis in de zorg zien samenvallen met het beste dat ons zorgsysteem kan bieden. Wie ik ook sprak, steeds komen dezelfde boodschappen naar voor. Er heerst een gevoel van samenhorigheid, er is op een korte termijn zoveel meer gerealiseerd dan wat anders mogelijk was, er is samenwerking binnen en buiten de muren van een zorginstelling, technologische mogelijkheden worden benut. Dit staat in schril contrast met de soms moeizame transities in ‘normale’ tijden waar wantrouwen en financiële belangen te vaak primeren.
Peter Willen

Jan Flament (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/04/07/opinie-jan-flament-ceo-ziekenhuis-geel/) en Marc Noppen (https://www.tijd.be/politiek-economie/belgie/algemeen/dagboek-marc-noppen-crisis-betekent-doorbraak-van-telegeneeskunde/10219132.html) benadrukten reeds de historische kans die we nu met z’n allen hebben om de gezondheidszorg in een nieuwe vorm te kneden. Dat het een gezondheidswandeling wordt, durf ik betwijfelen.

En dan stelt zich de vraag wat de noodzakelijke ingrediënten zijn om een vernieuwd eco-systeem in post-crisis tijd mogelijk te maken. Er zijn er ongetwijfeld veel maar alvast bij deze mijn top 5.

1. Ik wil starten met nederigheid. Nederigheid om ons kwetsbaar op te stellen en ons af te vragen hoe we zelf als patiënt/cliënt willen worden behandeld (vandaag en in de toekomst) en wat hiervoor nodig is. Zien wat er op de werkvloer gebeurt en luisteren wat patiënt, cliënt en omgeving nodig hebben, is wat we verwacht worden te doen. Nederlig leiderschap is wat succesvolle organisaties onderscheidt van de middelmaat. Er is geen plaats voor discussies in de marge als het over onze gezondheid gaat.
2. Op nummer 2 komt de stip op de horizon. De voorbije weken werd alles in beweging gezet met één doel “flatten the curve”. Zonder een dergelijke eindbestemming (in het nieuwe ‘normaal’) en te weten hoe we daar kunnen geraken, mogen we niet verwachten dat een vernieuwd zorg eco-systeem spontaan zal ontstaan. Er is veel geschreven en gedebatteerd over hoe de zorg er moet uitzien. Ik denk dat we het op elk niveau wel weten. Nu expliciet maken en ernaar handelen.
3. (Financiële) transparantie wordt heel belangrijk. Het mag duidelijk zijn dat de zorg de voorbije periode de waardering heeft gekregen die ze verdient. Dat staat ook hier in contrast met de financiële impact op ziekenhuizen en woonzorgcentra (https://www.tijd.be/politiek-economie/belgie/federaal/ziekenhuizen-vrezen-financiele-schok/10218798.html). De druk– zelfs met een stip op de horizon – zal er zijn om het korte termijn financieel resultaat van elke organisatie te willen verbeteren. Hoe snel gaan we terug in oude gewoontes hervallen? Of kunnen we misschien toch richting duurzame samenwerking zonder het woord “fusie” uit te spreken (zelfs over de lijnen heen)? Op korte termijn niet zo makkelijk. Waarom dan niet proberen samen te werken met een duidelijke financiële transparantie?
4. Eerlijkheid en verantwoordelijkheid worden naar mijn gevoel een belangrijke sleutel. Er is geen tijd voor spelletjes. Noch op het beleidsniveau, noch in de instellingen. We gaan de zaken moeten (durven) benoemen/accepteren om enerzijds tot actie over te gaan en anderzijds om ervoor te zorgen dat de juiste mensen op de bus komen te zitten. Alle geëngageerde zorgprofessionals verdienen eerlijke communicatie. Nog meer: patiënten en cliënten verdienen om op een eerlijke manier geïnformeerd te worden. PROMs (https://www.mobius.eu/nl/downloads/gepersonaliseerde-digitale-follow-up-en-de-opvolging-van-proms-bij-longkankerpatienten/) en PREMs kunnen daarbij helpen.
5. En tot slot flexibiliteit en wendbaarheid. De enige zekerheid die we hebben is dat er geen zekerheid is. Flexibilteit in capaciteit, wendbaarheid in onze processen en infrastructuur, flexibiliteit in inzet van professionals maar ook in de ondersteuning van de zorg door technologie … Het wordt zonder twijfel een evenwichtsoefening waarbij we gaan balanseren tussen noodzakelijke schaalgrootte en wendbaarheid. Schaalgrootte gaat ervoor zorgen dat noodzakelijke investeringen een aanvaardbare terugverdientijd hebben terwijl een hogere flexibiliteit binnen of buiten de muren van een zorginstelling ervoor zorgt dat we schommelingen makkelijker kunnen opvangen maar ook dat we nog beter kunnen omgaan met (on)geplande veranderingen. Een aandachtspunt is wel de juiste schaalgrootte want hier zijn ook limieten. Finaal is schaalgrootte maar zinvol als de patiënt of client er op het einde van de rit beter van wordt.

Dit zijn alvast enkele ingrediënten om die historische kans te grijpen maar er zijn er ongetwijfeld meer. Deel gerust ook jullie inzichten (https://www.mobius.eu/nl/laat-covid-19-uw-business-niet-bepalen/).

Bedankt voor het lezen

Delen blog