Ondersteuning ziekenhuisnetwerkvorming: apotheek, labo en patiëntenvervoer 

Zorgnet-Icuro wil ondersteuning bieden in het kader van de ziekenhuisnetwerkvorming, een van de grootste transities voor de ziekenhuizen van het laatste decennium. In dit kader begeleidde Möbius het proces van visievorming inzake apotheek, labo en patiëntenvervoer in een ziekenhuisnetwerkverhaal. Tevens werden concrete tools uitgewerkt waarmee de ziekenhuizen zelf aan te slag kunnen. 

Peter Willen

“Deze projectaanpak  heeft geleid tot een toekomstvisie over samenwerking, uitgewerkt en gedragen door het werkveld. Hiermee kunnen we verder aan de slag om de betrokken beleidsorganen te wijzen op de noodzakelijke wetgevende aanpassingen en kunnen we onze ziekenhuizen ondersteunen bij de denkoefeningen over deze thema’s.”  

Hilde De Nutte – Stafmedewerker medisch beleid somatische zorg bij Zorgnet-Icuro 

Strategische uitdaging

De ziekenhuisnetwerkvorming is een van de grootste transities voor de ziekenhuizen van het laatste decennium. Zorgnet-Icuro wil de ziekenhuizen hierbij dan ook ondersteuning bieden. In dialoog met vertegenwoordigers van de netwerken en de ziekenhuisdirecties werden de belangrijkste noden voor ondersteuning in kaart gebracht.  

Hierbij werden verschillende trajecten gedefinieerd, waaronder de volgende drie: 

  • In het traject ‘Toekomstige apotheek’ werden obstakels en hefbomen voor een centrale apotheek nagegaan en aanbevelingen geformuleerd inzake aangepaste regelgeving om de samenwerking te faciliteren; 
  • In het traject ‘Toekomstig labo’ werd onderzocht welke obstakels er zijn om een klinisch labo en/of labo anatomopathologie centraal te organiseren, al dan niet los van een ziekenhuiscampus, en wat de optimale schaal (inclusief ‘operating model’) is om dit te doen; 
  • Via het traject ‘Patiëntenvervoer’ werd de impact van de ziekenhuisnetwerkvorming op het patiëntenvervoer gekwantificeerd binnen één netwerk en werd in kaart gebracht hoe patiëntenvervoer op de meest optimale wijze kan worden georganiseerd in de context van een netwerk. 

Aanpak 

Möbius bood de nodige ondersteuning en hanteerde hiervoor een gefaseerde aanpak

  1. Exploratie: interviews met experten uit het werkveld en analyse van eerdere studies om relevante onderzoeksvragen te definiëren; 
  1. Verdieping: uitwerking en concretisering van de vooropgestelde onderzoeksvragen vanuit diverse invalshoeken en aanvulling met extra informatie en goede praktijken; 
  1. Visievorming: concretisering van een visie voor de toekomst aan de hand van mogelijke scenario’s, met uitwerking van organisatie- en procesmodellen per scenario en berekening van de impact op het vlak van meerkost, terugverdienmodellen en juridisch kader; 
  1. Uitwerking hulpmiddelen: ter beschikking stelling van informatiepakketten en sjablonen / tools aan het werkveld. 

Na elke fase werd een klankbordgroep van experten en leidinggevenden uit het werkveld betrokken om de voorstellen te valideren. 

Een visienota werd opgesteld samen met experten ter zake en toegelicht aan alle leden van Zorgnet-Icuro. Vervolgens werden online verdiepingssessies georganiseerd. Ter ondersteuning hiervan werd tevens gebruikgemaakt van een digitaal platform waarop deelnemers de nodige documenten konden vinden om zich voor te bereiden (visienota, business cases, casussen enz.) en tevens input konden geven (bijvoorbeeld ook over de invloed van Covid op het labo op netwerkniveau enz.).  

Enkele screenshots ter illustratie: 

Digitaal platform - screenshot 1
Digitaal platform - screenshot 2

Vervolgens werden digitale ‘ronde tafels’ georganiseerd om de business cases toe te lichten en verder te bespreken.

Resultaat

Naast een toekomstvisie en antwoorden op de onderzoeksvragen, leverde de opdracht ook praktische tools waarmee de ziekenhuizen in de netwerken aan de slag kunnen.

Een belangrijk sjabloon betreft de business cases voor labo en apotheek in een ziekenhuisnetwerk. Deze business cases werden opgebouwd om de haalbaarheid van ziekenhuisnetwerkvorming te illustreren en de individuele ziekenhuizen een plan aan te reiken waarbij het invoeren van robotisering en automatisering een haalbare kaart wordt.

Een mogelijk ‘future proof’ proces van geneesmiddelendistributie (inclusief volledig tracking en tracing)  ziet er – mits de nodige robotisering en automatisering – uit als volgt:

Future proof proces van geneesmiddelendistributie

Op basis van de ‘AS IS’ cijfers van participerende ziekenhuizen in een samenwerkingsmodel en rekening houdend met de configuratieparameters van de toekomstige netwerkapotheek (inzake graad van automatisering, schaalvoordeel, centralisatie van activiteiten, benodigde transporten enz.), gebeurt vervolgens een berekening van de totaalkost, zowel in de huidige situatie als in een optimaal technologisch ‘state of the art’ proceswerking.

Met de aangereikte tool kunnen ziekenhuizen simulaties maken voor verschillende scenario’s, door parameters aan te passen:

Simulatietool