Samenwerkingsverbanden en regiovorming

“Wil je snel gaan, ga dan alleen. Wil je ver geraken, ga dan samen.” Het spreekwoord is meer dan ooit van toepassing in deze snel veranderende maatschappij. 

Bij overheidsvraagstukken rond slagkracht, efficiëntie en effectiviteit, kwaliteitsvolle dienstverlening, bestuurlijke vereenvoudiging, enz. vormt samenwerking niet zelden de sleutel. We helpen u om samen met alle stakeholders een heldere toekomstvisie uit te werken die zowel politiek als ambtelijk gedragen wordt. We leggen het ambitieniveau vast en detecteren samen de opportuniteiten. We vertalen dit door naar een blauwdruk van het toekomstig organisatiemodel en tekenen samen de toekomstige werking en structuur uit. We werken een transitieplan uit en ondersteunen bij een succesvolle implementatie, zodat het samenwerkingsmodel zich vertaalt in elke vezel van de organisatie. 

Let’s get in touch

Evolutie in de fusiebewegingen

Op lokaal niveau is er de voorbije jaren werk gemaakt van een integratie van de gemeente en het OCMW. Het Decreet Lokaal Bestuur maakte deze geïntegreerde werking van gemeente en OCMW vanaf 1 januari 2019 verplicht, zowel op ambtelijk als op politiek vlak. Steeds meer lokale besturen werken ondertussen verder aan een ‘groepsmodel’ waarin alle lokale overheidspartners zijn opgenomen die taken van gemeentelijk belang uitvoeren. Het groepsmodel vormt een basis voor het detecteren en realiseren van synergieën, zoals bv. een gemeenschappelijk dienstverleningsmodel, of shared services op het vlak van ondersteunende diensten. 

De fusiebeweging, waarbij twee of meer gemeenten samensmelten, zal ook de komende jaren nog verdergaan, net zoals de ontwikkeling van stadsregio’s of andere regionale samenwerkingsverbanden. 

De beslissing van de Vlaamse Regering om 17 referentieregio’s af te bakenen waarbinnen de bovenlokale samenwerkingsverbanden zich de komende jaren dienen te heroriënteren zal voor lokale besturen uitdagingen met zich meebrengen, maar zal ook unieke kansen bieden om de dienstverlening te verbeteren en tegelijk ook aan slagkracht te winnen

Ook het politie- en hulpverleningslandschap is de laatste jaren sterk aan het evolueren. Ook hier komt het debat rond een verdere schaalvergroting van de politie- en hulpverleningszones steeds nadrukkelijker naar voren. 

Ook op Vlaams en Federaal niveau zijn verschillende fusiebewegingen afgerond of aan de gang, of staan er nog samenwerkingstrajecten in de steigers. 

De 17 referentieregio’s afgebakend door de Vlaamse Regering

Lees onze cases en insights in de expertise Samenwerkingsverbanden en regiovorming

Is jouw organisatie bezig met een van de volgende uitdagende vraagstellingen?

  • Wat is de optimale schaalgrootte om onze dienstverlening op een efficiënte en effectieve manier te (blijven) organiseren? 
  • Hoe geven we het groepsmodel voor ons lokaal bestuur het best vorm om in te spelen op maatschappelijke uitdagingen zoals digitalisering en duurzaamheid? 
  • Hoe pakken we een (vrijwillig of opgelegd) fusietraject het best aan? 
  • Hoe gaan we als lokale besturen onze bovenlokale samenwerkingsverbanden afstemmen op de referentieregio waarin we ons bevinden? 
  • Hoe objectiveren we de meerwaarde van en (re)activeren we slapende bovenlokale samenwerkingsverbanden? 
  • Hoe pakken we met onze politie- en hulpverleningszones het best een samenwerkingsprotocol, associatie of fusie aan? 
  • Hoe zorgen we ervoor dat al onze stakeholders op een participatieve manier betrokken worden zodat er een breed draagvlak ontstaat voor de samenwerking? 
  • Hoe zorgen we ervoor dat onze medewerkers na een fusie daadwerkelijk als één team aan de slag gaan? 

Ga voor een samenwerking die gedragen is en echt het verschil maakt 

Visievorming

Of het nu om een fusie, regiovorming of andere vorm van samenwerking gaat, een geslaagd traject vertrekt vanuit een gedeelde ambitie en op elkaar afgestemde verwachtingen. Breng in kaart welke gemeenschappelijke doelen en principes de betrokken actoren nastreven. Vertaal dit in een ambitienota die wederzijds vertrouwen opwekt. Vertaal de ambitie vervolgens op co-creatieve wijze door naar een heldere missie, een uitdagende visie en een realistische strategie. Besteed voldoende aandacht aan het politiek en ambtelijk draagvlak en aan eventuele organisatiespecifieke accenten. Schep het kader waarbinnen de samenwerkingsvorm verder tot stand zal komen

Business case / fusieprofiel

Vanuit de geformuleerde ambities, doelen en principes kijken we naar het potentieel dat de samenwerking in zich draagt. Wat zijn de mogelijke schaalvoordelen? Waar liggen optimalisatie-opportuniteiten? Hoe zullen we de dienstverlening verbeteren? Waar liggen mogelijkheden om te besparen? Wat zijn de budgettaire en juridische consequenties van een samenwerking of fusie? Wat zijn de kosten en de baten? We brengen dit alles samen in één rapport, op basis waarvan de betrokken organisaties weldoordachte keuzes kunnen maken. 

Organisatiemodel

Vertaal de visie naar een toekomstig organisatiemodel waarbinnen alle processen een nieuwe plaats krijgen. Bij een fusie worden de ‘oude organisaties’ als het ware ontmanteld en vormen deze de bouwstenen voor de toekomstige organisatie. Bij een samenwerkingsverband wordt het samenwerkingsmodel uitgewerkt. In de blauwdruk die hieruit voortvloeit ontstaat een zicht op leidende principes (bv. maximaal digitaal), nieuwe processen en bijhorende organisatie- en overlegstructuren. 

Participatief traject

Voor een ingrijpend traject zoals een fusiebeweging of samenwerkingsverband is een breed draagvlak bij politiek, administratie en omgeving cruciaal. Breng de interne en externe stakeholders in kaart. Analyseer en categoriseer ze. Zet de grote lijnen uit en organiseer tegelijk inspraak waar het kan. We beschikken hiervoor over een waaier aan technieken en methodieken. 

Partner in verandering

Een traject rond fusie, regiovorming of ander samenwerkingsverband betekent een grote verandering voor de medewerkers en vormt een uniek strategisch moment voor de organisatie(s). We willen deze mentaliteit van verandering bij uw medewerkers verankerd krijgen. De nadruk ligt op het stimuleren van ondernemerschap en vitaliteit. We gaan voorbij het rapport, voorbij het analytische werk. We gaan samen mét u in de verandering staan omdat we hiermee het beste resultaat bereiken. Onze aanpak is maximaal ondersteunend en streeft tegelijk naar autonomie van de organisatie. Ons werk stopt pas wanneer de organisatie zelf in de kracht gaat staan om te veranderen. 

Laat ons kennismaken

Experts in Samenwerkingsverbanden en regiovorming

Jonas Vincken
Bram Gekiere
Ruben Rombauts
Ruben Rombauts
Steven Bauwens
Jeroen Van San
Jeroen Van San